09:00 - 18:30

Açılış Saatlerimiz Pzrtsi. - Cmrtsi

+90 535 333 33 31

GSM - WhatsApp ve İletişim Telefonlarımız

Facebook

Twitter

Search
 

Mirasta İndirim Davası Nasıl Açılır?

Polat Arabuluculuk > Makale  > Mirasta İndirim Davası Nasıl Açılır?

Mirasta İndirim Davası Nasıl Açılır?

Altyapı Katılım Payının Tahsili İstemi

Mirasta İndirim Davası İlgili Yasa

1659 SAYILI YASA MADDE I- Ancak, vakfın gelirinin %20 si veya bu vakıflara bağışlanan yahut ölüme bağlı tasarruf suretiyle tahsis edilen malların gelirinin %20’si kendisine bırakılan mahfuz hisseli mirasçılar tenkis devası açamazlar.

Madde 2 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 3 – Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

MEDENİ YASA MADDE 502 – Mahfuz hisselerinin baliğ olduğu miktarı alamayan mirasçılar, tasarruf nisabını tecavüz eden teberruun tenkisini dava edebilirler.

Müteveffanın, hilafını kasdettiği tasarruftan anlaşılmadıkça kanuni mirasçıların hisselerine dair tasarrufta mevcut hükümler, alelade taksim kaideleri gibi telakki olunur.

MADDE 503 – Mahfuz hisseli müteaddit mirasçılara ölüme bağlı tasarruf tarihiyle yapılan ve tasarruf nisabını tecavüz eden teberrular, bu mirasçılardan her birine mahfuz hissesinden fazla düşen miktarlarla mütenasip olarak tenkise tabidir.

MADDE 504 – Mahfuz hissesine tecavüz edilen mirasçıya ait tenkis davası; iflâs halinde masasına ve borcu ödemekten aczi takdirinde miras açıldığı zaman acze dair icra vesikasını hamil bulunan alacaklılarına; alacakları nisbetinde intikal eder. Bunlar tarafından ihtar edildiği halde mirasçı davayı ikame etmemiş ise onun hakkında mer’i müddet zarfında kendi namlarına dava ikame edebilirler.

Miras hakkı iskat olunan mirasçı, İskata itiraz etmediği takdirde dahi hüküm bu veçhiledir.

MADDE 505 – Tasarrufu yapan kimsenin, hilafını kasdettiği tasarruftan anlaşılmadıkça, mirasçı nasbolunan veya kendilerine diğer bir surette teberru edilen kimselere ait hisseler, mütenasiben tenkise tabidir.

Muayyen şeyleri teslim mükellefiyetiyle mukayyet olarak yapılan teberrular tenkise tabi oldukları takdirde, tasarrufu yapan kimsenin hilafını kasdettiği anlaşılmadıkça kendisine teberru vaki olan kimse, teslimi ile mükellef olduğu muayyen şeylerin dahi mütenasiben tenkisini talep edebilir.

MADDE 506 – Kıymetine noksan gelmeksizin taksimi kabil olmayan muayyen bir mal vasiyet edilip de işbu vasiyet tenkise tabi olursa, lehine vasiyet yapılan kimse, dilerse tasarruf nisabı miktarını nakden alır, dilerse tenkisi lazım gelen miktarın kıymetini verip o malı talep eder.

MADDE 507 – Aşağıdaki tasarruflar, ölüme bağlı teberrular gibi tenkise tabidir:

  1. iadeye tabi olmamak üzere miras hissesine mahsuben cihaz, teessüs masrafı yahut mal terki şeklinde vaki ölüme bağlı olmayan teberrular:
  2. Miras haklarının bir vechi peşin tasfiyesi maksadiyle yapılan teberrular;
  3. Hibe edenin, kayıtsız ve şartsız rücua hakkı olan bağışlamalar ile adet üzere verilen hediyeler müstesna olarak vefatından evvelki bir sene içinde yapılmış bağışlamalar;
  4. Mahfuz hisse kaidelerini bertaraf etmek kasdiyle yapıldığı aşikâr olan temlikler.

MADDE 508 – Kendisine tenkise tabi bir teberru yapılmış olan kimse; hüsnüniyet sahibi ise yalnız mirasın açıldığı gün o teberru veya hasılatından elinde kalan miktarı geri vermekle mükelleftir. Miras mukavelesiyle teberrua nail olan kimse tenkise maruz kalırsa, murise ivaz olarak verdiği şeyden tenkisile mütenasip miktarı geri isteyebilir.

MADDE 511 – Mirasi bir namzede nakletmeğe selâhiyetli olan bir mirasçı nasbına dair tasarruf; mirasçının mahfuz hissesine taalük ettiği nisbette, batıldır.

MADDE 512 – Tenkis; mahfuz hisse tamam oluncaya kadar evvelemirde ölüme bağlı tasarruflardan ve kafi gelmediği takdirde en son tarihli olandan başlayarak en evvel vaki olana doğru çıkmak şartiyle, ölüme bağlı olmayan teberrular üzerinden icra edilir.

MADDE 513 – Tenkis davası, mirasçılar mahfuz hisselerine tecavüz edildiğini öğrendikleri günden itibaren bir sene ve her halde vasiyetnameler hakkında açıldıkları tarihten, diğer tasarruflar hakkında mirasın açılmasından itibaren beş sene geçmesiyle sakıt olur. Bir tasarrufun iptali bir diğerini ihya ediyorsa, müruruzaman müddetleri ancak butlan kararının süduru tarihinden itibaren cereyan eder.

Mirasta İndirim Davası Açıklama

Saklı paylarının değerini alamayan mirasçıların miras bırakanlarının, mirastan tasarruf edebileceği kısmı aşan yani saklı paylarına yaptığı tecavüzü ortadan kaldırmak ve geri alınmasını sağlamak için, açtıkları davalar tenkis (indirim) davaları olarak adlandırılmaktadır. Kişisel sonuçlar doğurur. Tenkis davasını tespit ve eda davası olarak düşünebiliriz.

Miras bırakanın, saklı paya tecavüzünün başka bir deyişle mirastan mal kaçırmak kasdmm bulunup bulunmadığının tespiti davanın tespit kısmıdır. Bu işlem tesbit edildikten sonra da ne miktar payın tecavüze uğradığı ve bu kısmın mirasçıya iadesi hususu da davanın eda kısmını teşkil eder.

Bu tür davaların konusu, ölüme bağlı tasarruflar olduğu gibi, ölmeden önce yapılan tasamıfları da kapsar.

Saklı paylarını mirastan alamayan mirasçılar, bunların alınmasını dava edebilirler. Bu dava Medeni Yasamızın 502.nci maddesinde tarif edilmemiştir. Ancak uygulamada çok sık rastlanılan ve miras kavgalarına yol açan bu tür uyuşmazlıkların mahkemelerde uzun süren duruşmalarına rastlanılmaktadır.

Kötü niyetli üçüncü kişiler hakkında da tenkis davası, açılabilecektir. Bu hususta 7.1.1975 günlü 7/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Kurulunun kararı bulunmaktadır.

Miras bırakanın arzusunun başka türlü olduğu anlaşılmadıkça, atama veya ölüme bağlı tasarrufla elde edilen kazandırmalarda, kazandırma oranında tenkis (indirim) yapılacaktır.

Tenkis davasında, miras bırakanın malları ve borçları saptanacak, mevcut terekeden borç ve masraflar (mahfuz hisse) miktarı hesaplanarak tespit olunacaktır. Bir tasarrufun kendisine kanaat getirildiği yani dava sabit olduğu takdirde bu tasarrufun iptaline karar verilmeyip, bütün tereke tespit edilecek ve saklı pay (mahfuz hisseye)’a bir tecavüz bulunup bulunmadığı araştırılacak, tasarruf nisabının tecavüz eden miktarının tenkisine (indirimine) karar verilecektir.

Tenkis iddiası savunma yolu ile herzaman ileri sürülebilir. Ancak, müstakil açılacak tenkis davası; mirasçıların, saklı paylarına elatıldığını öğrendikleri günden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Açılmazsa zamanaşımına uğrayacaktır. Her halde vasiyetnamenin açıldığı ve diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren beş yıl geçince dava hakkı ortadan kalkacaktır. Bir tasarrufun iptali, bir öncekinin yürürlüğe girmesini sağlarsa, zamanaşımı süresi ancak, iptal kararının verilmesi gününden itibaren işlemeye başlayacaktır.

Tenkis, saklı pay (mahfuz hisse) tamam oluncaya kadar öncelikle ölüme bağlı tasarruflardan ve bu yeterli olmadığı takdirde en son günlü olandan başlayarak en ?nce vuku (vaki) olunana doğru çıkmak koşulu ile ölüme bağlı olmayan hibeler Jrberrular) üzerinde yapılacaktır. (M.Y..512)

Mirasta İndirim Davası Görevli Mahkeme

Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Mirasta İndirim Davası Yetkili

Mahkeme Miras bırakanın son konutu mahkemesidir.

Mirasta İndirim Davası Davacı

  1. Saklı paylarının değeri tutarını alamayan mirasçılar.
  2. Saklı paylı mirasçılar (M.Y. 502) (örneğin, miras bırakanın çocukları, ana ve babası, kardeşleri, karı veya kocası gibi).
  3. Saklı payına elatılan mirasçıların alacaklıları, (M.Y. 504).
  4. Mirasçının iflası halinde iflas idaresi.
  5. Mirascılıktan, çıkarılan mirasçının çıkarma kararına itiraz etmemesi halinde mirasçı iflas etmişse iflas idaresi, iflas etmemişse alacaklı.

Mirasta İndirim Davası Davalı

  1. Kendisine bağış (hibe) yapılanlar.
  2. Ölüme bağlı tasarrufla, miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan bağış’ın yapıldığı mirasçı veya mirasçılar.
  3. Kendisine vasiyet yapılanlar.

Mirasta İndirim Davası Dava Açma Koşulları

Miras bırakamn, mirasçının saklı payına tecavüz ederek vasiyetle veya ölümle bağlı diğer bir tasarrufla başka bir mirasçıya veya üçüncü kişiye bağışta bulunmuş olması, davanın açılması koşuludur.

Mirasta İndirim Davası Gözönünde Tutulacak Hususlar

  1. Davacı, mirasçı olduğunu ve saklı payına elatıldığmı ispat etmelidir.
  2. Bu tür davalar miras bırakanın ölümünden sonra açılacaktır.
  3. Saklı pay ve tasarruf edilebilecek kısım miras bırakanın ölüm gününde terekenin durumuna göre hesaplanacaktır.
  4. Saklı paylı mirasçının, ödeme güçsüzlüğü belgesine sahip bulunan alacaklıları, alacakları miktarında indirim davası açabilirler.
  5. Tasarruf nisabının hesaplanması için miras bırakanın,ölüm gününde terekesinin tesbiti ve değerinin belirlenmesi gerekir.
  6. Miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufu; çocukları, baba ve anası, erkek ve kız kardeşi veya karı yahut kocası sağ iken, bu kimselerin saklı payları miktarından fazla olan mallarda geçerlidir. Mirasçısı bütün mirasta dilediği gibi tasarrufta bulunabilir (M.Y. 452).
  7. Hakim, saklı paya ve miktara elatılmış mı, bunu araştıracaktır. Zira, çocuklar için miras hakkının 3/4’ü, baba veya ana için 1/2, erkek ve kız kardeşlerden her biri için 1/4, karı veya koca için yasal mirasçılar varsa mirastan mülkiyet hakkı olan miktarın tamamı (yani mirasın 1/4’ü) veya kendinden başka mirasçı bulunmadığı takdirde 1/2, saklı paydır. (M.Y. 453).
  8. Miras bırakanın borçları, cenaze giderleri, terekeyi mühürlemek ve defter tutma masrafları, miras bırakan ile bir arada yaşayan kimselerin bir aylık geçim masrafı, terekeden çıkarılacaktır. (M.Y. 454).
  9. Miras bırakanın ölüme bağlı olmayarak yaptığı tenkise (indirime) bağlı tasarrufları tasarruf nisabının hesabı için terekeye katılır. (M.Y. 455).
  10. Kıymeti azalmaksızm paylaşımı mümkün olmayan belli bir mal vasiyet edilir ve bu vasiyet tenkise tabi olursa; lehine vasiyet yapılan kimse, isterse tasarruf nisabı miktarını nakden alır, isterse tenkisi gereken miktarın mirasçıya verip o malı ister (M.Y. 506).
  11. Miras bırakan tarafından mirasçı atanan veya kendilerine mal bağışlanan kimselere ait paylar, uygun olarak tenkise bağlı olur. (Bu halde miras bırakanın aksini amaçladığı tasarruflar anlaşılmamalıdır). (M.Y. 505).

12.Hakim

  1. Geri almaya tabi olmamak üzere miras payına mahsuben cihaz, tesis masrafı veya mal terki şeklinde olan ölüme bağlı olmayan bağışların (teberruların),
  2. Miras haklarının önceden tasfiye maksadiyle yapılan bağışların;
  3. Bağışlayanın, serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar ile adet üzere verilen hediyeler dışında; ölümden önceki bir yıl içinde yapılmış bağışlamaların,
  4. Saklı pay kurallarını ortadan kaldırmak amacıyla yapılan temliklerin de ölüme bağlı tasarruflar gibi tenkise tabi olacağını gözönünde tutacaktır. (M.Y. 507).

13.Kendisine, tenkise (indirime) bağlı bir bağış yapılmış olan davalı, iyi niyetli ise, mirasın açıldığı gün o bağış veya mahsulünden elinde ne kalmışsa, onu vermekle yükümlüdür. Ancak davalı kötü niyetli ise o takdirde bağış veya mahsulü elinde olmasa bile, miras bırakanın ölüm günündeki değeri ne ise, onu ödemesi gerekecektir (M.Y. 508),

14.Miras bırakan tarafından ölümü halinde ödenmek üzere kendi adına ve bir mirasçısı lehine aktedilen veya kenbi namına aktedilip de ölüme bağlı bir tasarrufla başkasına devir yahut miras bırakanın hayatmda üçüncü kişilere devir olunan sigortalar da, satmalına değeri oranında tenkise bağlı olacaktır (M.Y. 509).

15.Tenkis, saklı pay tamamlayıncaya kadar; önce, 1 – Ölüme bağlı tasarruflardan, bu yetmezse, sonra, 2 – En yeni günlü olandan başlamak suretiyle en eski yapılana doğru, geriye gidilmek üzere ölüme bağlı olmayan kazandırma (bağış)lar üzerinde yapılacaktır (M.Y. 512).

16.Zamanaşımı ileri sürülmezse hakim; doğrudan doğruya güzönünde tutamayacaktır.

Mirasta İndirim Davası Zamanaşımı

Tenkis davası, mirasçılar (davacılar), saklı paylarına el atıldığını öğrendikleri günden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır, açılmazsa dava artık açılamaz. Her halde vasiyetnamenin açıldığı ve diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren beş yıl geçince dava hakkı .ortadan kalkar. Bir tasarrufun iptali, bir öncekinin yürürlüğe girmesini sağlarsa, zamanaşımı süresi ancak iptal kararının verilmesi gününden itibaren işlemeğe başlayacaktır. Ancak, tenkis iddiası savunma yolu ile her zaman ileri sürülebilir. Zamanaşımına bağlı değildir M.Y. 513 deki süre zamanaşımı süredir. Hakim kendiliğinden gözönünde tutamaz (M.Y. 513).

ÖNEMLİ UYARI: Bu makale, Av. Metin Polat tarafından www.polatarabuluculuk.com.tr için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder. Aykırı hareket edenler hakkında işlem başlatılır. Devamı...

No Comments

Leave a Comment